Yêu ghét làm cho mờ mắt

Trước, vua nước Vệ rất yêu Di Tử Hà. Cái phép nước Vệ, ai đi trộm xe của vua, thì phải tội chặt chân. Mẹ Di Tử Hà đau nặng. Đêm khuya có người đến gọi, Di Tử Hà vội vàng lấy xe vua ra đị Vua nghe thấy, khen rằng: "Có hiếu thật! Vì hết lòng với mẹ, mà quên cả tội chặt chân".

Lại một hôm, Di Tử Hà, theo vua đi chơingoài vườn, đang ăn qủa đào thấy ngọt còn một nửa , đưa cho Vua ăn .Vua nói :" Yêu ta thật ! Của đang ngon miệng mà biết để nhường ta".


Về sau, vua không có lòng yêu Di Tử Hà như trước nữa. Một hôm phạm lỗi, vua giận nói rằng: "Di Tử Hà trước dám thiện tiện lấy xe của ta đị Lại một bận dám cho ta ăn quả đào thừa. Thực mang tội với ta đã lâu ngày, nói xong bắt đem trị tội.

Ôi! Di Tử Hà ănvới vua trước sau cũng như vậy, thế mà trước vua khen, sau vua bắt tội, là chỗ tại khi yêu khi ghét khác nhau mà thôị Lúc được vua yêu, chính đáng tội thì lại hóa công thần; lúc phải vua ghét, chính không đáng tội thì lại hóa ra sơ cho nên người muốn can ngăn, đàm luận với vua điều gì, thì trước phải xem xét cái lòng vua yêu hay vua ghét tính thế nào rồi hãy nói.

Hàn Phi Tử

Yêu ghét là lẽ thường của con người. Cũng vì coi là lẽ thường nên khi yêu thì bỏ quá hết mọi sai lầm, mà khi ghét lại mọi nhau ra để tế thần!
Cho nên con người đứng trên cả cái yêu ghét để phân biệt cái đúng cái sai thật khó. Nhưng nếu học được rồi thì mới đáng sống.

Nay nếu ta được người yêu thì cũng không thể vì thế mà làm những điều trái lẽ thường. Hoặc khi bị người ghét thì cũng không vì thế nhìn người bằng con mắt ghét. Có thế may ra mới sống nổi.