Duyệt binh và diễu binh có gì khác nhau?

Vừa qua ngày 9/5, tại Quảng trường Đỏ, Moscow (Nga) đã diễn ra lễ Duyệt binh kỷ niệm 70 năm Chiến tranh vệ quốc. Trước đó tại TP HCM, Việt Nam diễn ra lễ diễu binh kỷ niệm 40 năm giải phóng Miền Nam, thống nhất đất nước. 

Vậy duyệt binh và diễu binh có gì khác nhau? 

Duyệt binh tại Nga. 9/5/2015
 Theo từ điển tiếng Việt, Viện Ngôn Ngữ học, bản in lần thứ 6 /1998, trang 260. 

* Diễu binh: Lực lượng vũ trang lần lượt diễu qua lễ đài hoặc trên đường phố, hàng ngũ chỉnh tề, động tác thống nhất, để biểu dương sức mạnh. VD: Cuộc diễu binh nhân ngày Quốc khánh.

* Duyệt binh: Kiểm tra một cách tượng trưng đội ngũ của lực lượng vũ trang tập hợp lại để biểu dương sức mạnh về quân sự trong buổi lễ long trọng. Ví dụ: Cuộc duyệt binh ngày Quốc khánh.

* Diễu hành: (Đoàn người) đi thành hàng ngũ diễu qua trước lễ đài hoặc trên đường phố để biểu dương sức mạnh. Ví dụ: Đoàn biểu tình diễu hành qua các phố lớn.

Ngoài ra còn có nghi thức duyệt đội ngũ danh dự trong mỗi lần đón tiếp nguyên thủ quốc gia. 

Diễu binh kỷ niệm 60 năm giải phóng Điện Biên. Ảnh: Zing
Tại Việt Nam, diễu binh là sự tham gia của các vũ trang bao gồm cả quân đội, công an, dân quân, và các khối dân sự như công nông, trí thức. Diễu binh và diễu hành thường đi đôi với nhau trong đó khối hồng kỳ và quân sự đi trước, các khối dân sự đi sau. Thời gian diễn ra diễu binh ngắn hơn duyệt binh. 

Trong diễu binh khối quân sự chủ yếu được trang bị vũ khí khí tài cá nhân. Tác dụng chủ yếu là biểu dương lực lượng mang tính quần chúng.

Ngày 15/5/1975 tại Sài Gòn đã diễn ra lễ duyệt binh mừng ngày thống nhất đất nước. 

Trong khi đó các lễ duyệt binh hầu như chỉ có sự tham gia của các khối quân sự thuộc nhiều quân binh chủng, nhằm biểu dương sức mạnh quân sự và tiềm lực quân sự của quốc gia. Bên cạnh vũ khí, khí tài cá nhân còn các trang thiết bị của các quân binh chủng như xe tăng, pháo, thiết giáp, máy bay…

Trong từ điển Hán Việt của Thiều Chửu không có chữ "diễu", nhưng chữ "duyệt" có ý nghĩa là "xem xét". Có thể hiểu, diễu : mang tính hình thức dùng để tuyên truyền. Duyệt : mang ý nghĩa kiểm tra, rà soát có nghĩa là mang ra để ra soát kiểm tra.

Nói nôm na duyệt binh là tướng đi duyệt quân còn diễu binh là binh diễu qua mặt tướng xem.  Vì thế, trong cuộc duyệt binh kỷ niệm 70 năm tại Nga, mới có mấy ông tướng Nga đi từng khối quân binh chủng để chào – duyệt binh.


Bộ trưởng Quốc phòng Nga Sergei Shoigu phải mất nhiều thời gian để  hoàn tất duyệt tất cả các đội quân tham gia diễu binh trong ngày Chiến thắng.

Tại Việt Nam có nhiều lần diễu binh nhưng duyệt binh thì có 3 lần là năm 1954 - giải phóng Thủ đô Hà Nội, tháng 5/1975 giải phóng Miền Nam và kỷ niệm 40 năm Quốc khánh nước Cộng hòa XHCN Việt Nam 9/1985. Các lần duyệt binh đó đều diễn ra tại Hà Nội và TP HCM với sự tham gia của các quân binh chủng, máy bay, xe tăng, pháo, tên lửa… 


Duyệt binh kỷ niệm 40 năm Quốc khánh 2/9/1985 tại Hà Nội.
Ảnh: Tư liệu
Diễu binh thì diễn ra nhiều lần hơn, gần đây có các cuộc diễu binh như 1000 năm Thăng Long (2010), 60 năm Chiến thắng Điện Biên Phủ (2014), 40 năm giải phóng Miền Nam (2015) và tới tháng 9/2015 sẽ diễn ra diễu binh kỷ niệm 70 năm Quốc khánh nước CHXH CN Việt Nam.

Trên thế giới, các nước thường duyệt binh để kỷ niệm các ngày chiến thắng, nhưng nhiều khi cũng để dọa nhau là chính.

Đội nữ quân nhạc Triều Tiên. Ảnh: CRI
Đặc biệt có ông Triều Tiên là hay duyệt binh nhất quả đất. Lần này cũng phải ôm quả tên lửa đạn đạo ra để dọa thiên hạ.  Ví dụ như sắp phóng tên lửa cũng duyệt binh, kỷ niệm sinh nhật lãnh tụ cũng duyệt binh, ủng hộ nhà lãnh đạo trẻ lên ngôi cũng duyệt…  Ngược lại Hàn Quốc cũng thi thoảng duyệt binh để răn đe lại người anh em phía Bắc.

Xe chiến đấu bộ binh Kurganets-25 lần đầu ra mắt công chúng trong lễ diễu binh lớn nhất nước Nga. Ảnh: Reuter
Vừa qua, 9/5/2015, Nga cũng thực hiện duyệt binh quy mô chào mừng 70 năm Chiến tranh vệ quốc đồng thời phô trương sức mạnh quốc phòng, và show hàng để cho đối tác xem các vũ khí mới của mình.  Năm 2014, cũng dịp này Nga đã tiến hành duyệt binh nhưng quy mô nhỏ hơn.

Lễ duyệt binh tại Trung Quốc năm 2009. Ảnh: CRI
Theo thông tin từ Bộ ngoại giao Trung Quốc vào tháng 9/2015, Trung Quốc sẽ tiến hành duyệt binh vào tháng nhân kỉ niệm 70 năm ngày chiến thắng phát xít. (Cụ thể là phát xít Nhật). 

Đây cũng là dịp tốt để Tập Cận Bình mời Putin ngồi trên lễ đài ngắm đội hình, đội ngũ. 



Có điều lạ là mấy ông Mỹ chẳng thấy bao giờ có duyệt binh. Nhưng ở chỗ nào cũng có mặt quân Mỹ.